Biuletyn Informacji Publicznej

Kompensata

Co to jest kompensata?

Bardzo często zdarza się, że pokrzywdzeni, oprócz strat moralnych i psychicznych, są boleśnie dotykani przez różnego rodzaju straty materialne. Prawo przewiduje wiele mechanizmów, które w takich wypadkach umożliwiają ubieganie się o pomoc finansową od określonych osób bądź instytucji. Kompensata to właśnie jedna z form wyrównania szkód majątkowych poniesionych z powodu popełnionego przestępstwa. Mówiąc dokładniej, kompensata jest to kwota pieniędzy wypłacana z budżetu państwa:

  • osobom pokrzywdzonym w wyniku popełnienia niektórych przestępstw;

a także:

  • osobom najbliższym dla tych pokrzywdzonych, którzy w wyniku popełnionego przestępstwa zmarli (por. art. 2, 12 u.p.k.).

 

Czy jestem osobą, która może uzyskać kompensatę?

Jesteś osobą, która może dostać kompensatę, jeśli spełnione są dwa poniższe warunki:

  • po pierwsze, musisz być pokrzywdzony przestępstwem z użyciem przemocy. Przemoc to takie zachowanie napastnika, które polega na zastosowaniu wobec Ciebie siły fizycznej, aby uniemożliwić Ci obronę czy ucieczkę: szarpanie, popychanie, zadawanie ciosów ręką, kopanie, uderzanie kijem;
  • po drugie, w wyniku tego zajścia doznałeś bardzo poważnych obrażeń ciała, Twoje życie było poważnie zagrożone i trafiłeś do szpitala, stałeś się kaleką, zapadłeś na nieuleczalną chorobę lub zostałeś oszpecony. Jeśli po tym zdarzeniu udało Ci się całkowicie wyzdrowieć, uzyskanie kompensaty jest możliwe tylko wtedy, gdy Twoje leczenie i powrót do zdrowia trwały dłużej niż tydzień.

Możesz żądać przyznania tego świadczenia także wtedy, jeśli sam nie zostałeś pokrzywdzony przestępstwem, lecz jesteś osobą najbliższą dla ofiary: jej małżonkiem, konkubentem, rodzicem, dzieckiem albo przybranym rodzicem lub przybranym dzieckiem zmarłego pokrzywdzonego, zamieszkiwałeś ze zmarłym pokrzywdzonym we wspólnym mieszkaniu, prowadząc wspólnie gospodarstwo domowe, a więc pozostawałeś z nim we wspólnym pożyciu. W tej sytuacji możesz żądać przyznania kompensaty, jeżeli zmarły pokrzywdzony za życia utrzymywał Cię ze swoich pieniędzy, np. płacił rachunki, dawał Ci pieniądze na odzież, książki, paliwo do motoroweru itp. (por. art. 2 u.p.k.).

 

Ile pieniędzy mogę otrzymać w ramach kompensaty?

Kompensata zostanie Ci przyznana, jeżeli obrażenia ciała, jakich doznałeś, zmusiły Cię do odpłatnego leczenia czy zakupienia lekarstw i innych artykułów niezbędnych do utrzymania, a także, gdy nie mogłeś w czasie leczenia chodzić do pracy i przez to utraciłeś możliwość zarabiania pieniędzy przez określony czas.

Jeśli pozostawałeś na utrzymaniu pokrzywdzonego przestępstwem, który w jego wyniku zmarł, kompensata może Ci być przyznana, gdy poniosłeś jakiekolwiek koszty związane z jego pogrzebem.

Suma pieniędzy, jaką możesz otrzymać, będzie wyłącznie równowartością przedstawionych powyżej wydatków lub utraconych zarobków, a maksymalna kwota, jaką możesz otrzymać, to 12.000 zł. (por. art. 2 ust. 1, art. 3, art. 6 u.p.k.).

 

Jaki jest termin do złożenia wniosku o kompensatę i gdzie go mam złożyć?

Na złożenie odpowiedniego wniosku masz 2 lata, licząc od chwili popełnienia przestępstwa. Twój wniosek musi trafić do sądu rejonowego, w którego okręgu popełniono przestępstwo.

Gdyby z jakichkolwiek przyczyn miejsce zdarzenia nie było znane, powinieneś złożyć wniosek do sądu, który umiejscowiony jest w pobliżu siedziby prokuratury lub komisariatu Policji, gdzie rozpoczęło się postępowanie lub jeden z tych organów odmówił jego prowadzenia.

Gdyby nawet i to nie było możliwe, w ostateczności Twój wniosek rozpatrzy sąd przypisany dla dzielnicy Śródmieście w Warszawie.

Sprawa o przyznanie kompensaty jest sprawą cywilną, a nie karną, w takim razie będzie się toczyła w odpowiednim wydziale sądu cywilnego. W związku z tym musisz złożyć swój wniosek w wydziale cywilnym danego sądu rejonowego (por. art. 8 u.p.k.).

 

Jak mam sporządzić wniosek o przyznanie kompensaty?

Wniosek musi mieć formę pisemną. Gotowy do wypełnienia formularz zostanie Ci udostępniony na komisariacie Policji i w siedzibie prokuratury położonej najbliżej Twojego miejsca zamieszkania albo aktualnego pobytu. Tam możesz się dowiedzieć także o sposobie wypełnienia wniosku – prokurator powinien udzielić Ci wszystkich niezbędnych informacji. Pamiętaj, aby dokładnie przeczytać wszystkie znajdujące się na formularzu informacje.

Możesz także sporządzić wniosek samodzielnie, jednakże powinien on być podobny do wzoru przedstawionego przez Ministra Sprawiedliwości (por. art. 10 ust. 2 u.p.k., § 1 r.p.k. wraz z załącznikiem).

 

 

(źródło: "Informator dla pokrzywdzonego", www.pokrzywdzeni.gov.pl)

przejdź do góry strony